Umabot sa kabuuang P6.77 bilyon ang mga “red-flag” na transaksyon na naitala sa bank accounts na konektado kay Vice President Sara Duterte at sa kanyang asawa na si Atty. Manases Carpio, ayon sa ulat ng Anti-Money Laundering Council (AMLC) na iniharap sa House Committee on Justice noong April 22.
Sa pagdinig, kinumpirma ni AMLC Executive Director Atty. Ronel Buenaventura na may mga transaksyong na-flag sa sistema ng ahensya. “Yes, there are suspicious transactions and covered transactions in our system, database, or record,” ani Buenaventura sa komite.
Batay sa summary report, may 313 covered transactions at 17 suspicious transactions sa accounts ni Duterte, habang 317 covered transactions at 16 suspicious transactions naman sa accounts ni Carpio.
Sa kabuuan, P3.77 bilyon ang naka-link sa accounts ni Duterte at P2.99 bilyon sa accounts ni Carpio. May P1.83 bilyon na pumasok sa accounts ni Duterte at P2.59 bilyon sa accounts ni Carpio, o P4.43 bilyon na deposits. Sa kabilang banda, P1.21 bilyon ang na-withdraw mula sa accounts ni Duterte at P343.32 milyon mula sa accounts ni Carpio. Mayroon ding P791.1 milyon na mga transaksyon na “could not be clearly determined based on available records.”
Ipinaliwanag ni Buenaventura ang kahulugan ng mga na-flag na galaw. Ayon sa kanya, ang covered transactions ay deposits na lampas P500,000 sa loob ng isang araw at awtomatikong nire-report sa AMLC. Samantala, ang suspicious transactions ay yaong may “red flags or doubts over their legitimacy, including possible links to unlawful sources, regardless of the amount.”
Binanggit din niya ang Section 3 ng Anti-Money Laundering Act, na tumutukoy sa suspicious transactions bilang yaong walang malinaw na legal o trade obligation, may hindi maayos na pagkakakilanlan ng kliyente, o hindi tugma sa kapasidad pinansyal ng isang tao. Dagdag pa niya, kabilang dito ang mga transaksyong may “deviations from a client’s normal behavior or profile.”
Hindi rin ito unang beses na naitala ang ganitong galaw. Ayon sa AMLC, umabot sa P3.92 bilyon ang kabuuang halaga ng 417 transaksyon mula 2005 hanggang 2026, kung saan karamihan ay credit memos, debit memos, at fund transfers.
AMLC trail vs SALN, mas lalong luminaw ang agwat
Mas tumindi ang pagtutok ng mga mambabatas nang ihambing ang AMLC records sa Statements of Assets, Liabilities and Net Worth (SALN) ni Duterte.
Sa parehong pagdinig, ipinakita ang year-by-year comparison ng AMLC transaction data at SALN net worth, kung saan sa ilang taon ay mas malaki ang galaw ng pera kumpara sa idineklarang yaman.
Ayon sa tala, noong 2007 ay may P208,154,545.99 na transaksyon ang AMLC, kumpara sa P7,250,497.00 na net worth na idineklara sa SALN. Noong 2009, umabot sa P704,928,792.32 ang transaksyon laban sa P18,821,264.65 na net worth. Noong 2010, P648,582,662.40 ang transaksyon laban sa P16,242,886.65 na net worth.
Sa mga sumunod na taon, nanatiling malaki ang agwat. Noong 2011, P597,152,536.97 ang transaksyon laban sa P14,271,148.45. Noong 2012, P407,875,524.23 ang transaksyon laban sa P22,116,101.93.
Sa mga taong ito, umabot sa pagitan ng 1,844 percent hanggang mahigit 4,184 percent ang laki ng AMLC transactions kumpara sa SALN net worth.
Ayon sa pagdinig, nagpatuloy ang paghahambing hanggang sa mga susunod na taon. Noong 2016, P46,407,353.81 ang transaksyon laban sa P34,895,997.00. Noong 2017, P46,391,903.32 laban sa P44,828,759.00. Noong 2019, P60,231,229.77 laban sa P55,613,051.00.
‘Walang cash sa SALN, pero may galaw sa bangko’
Lalong naging sentro ng usapin ang pattern mula 2019 hanggang 2024.
Sa pagdinig, kinumpirma na walang dineklarang cash on hand o bank deposits sa SALN ni Duterte sa anim na magkakasunod na taon mula 2019 hanggang 2024.
Gayunman, ayon sa AMLC records, may P60.23 milyon na transaksyon noong 2019, P58.44 milyon noong 2020, P52.89 milyon noong 2021, P41.67 milyon noong 2022, P4.78 milyon noong 2023, at P13.45 milyon noong 2024.
Dito nagtanong si Iloilo Rep. Janette Garin kung ang mga transaksyon ay dumaan sa bangko. Sumagot si Buenaventura ng “Banks.” Nang tanungin kung sigurado ang datos, sinabi niya, “Sure. Based on records, Madam Chair.”
Sa kabuuan, dalawang set ng dokumento ang isinumite ng AMLC sa komite, kabilang ang ulat sa covered transactions at suspicious transactions mula 2006 hanggang 2025, pati financial intelligence at investigation reports.
Ani Buenaventura, tuloy-tuloy ang monitoring ng AMLC sa mga ganitong galaw. “Hindi po kami namimili ng personality. Ang tinitignan po namin dito ay ‘yung data at ‘yung numbers. So ang titignan namin, more than the people behind, ano ba ‘yung movement, flow, frequency ng daloy ng pera at kung meron bang kakaiba dito sa daloy nito. So hinahabol po namin yung pera, hindi yung tao sa likod ng pera,” ani Buenaventura. /Bistado