Kabanata 2: Ang apelyidong hindi sa amin
“Aga-aga, Ma, nagjo-joke ka d’yan,” pilit na tumawa si Jiro habang isinasabit ang sako sa balikat. “’Di ka pa nag-aalmusal no? Sige, didiskarte ako ng pandesal kina Kayong.”
Kagabi lang, nangutang si Kayong ng pang-softdrinks para sa inuman ng tropa sa kanto. Kahit manipis ang laman ng bulsa niya, inabutan niya pa rin. Si Kayong ang sanggang-dikit niya mula pa noong bata pa sila—magkasabay tumalon sa baha tuwing tag-ulan, maghabulan sa makikipot na eskinita, mag-akyat ng galon ng tubig kapag mahina ang pressure. Sa Tatalon, kapag may problema ka, isang sigaw lang kay Kayong.
Pero hindi ngumiti si Esther.
“Hindi ako nagbibiro,” sabi nito, tuwid ang tingin.
Huminto si Jiro. Iba ang tono ng nanay niya. Walang lambing. Walang biro.
“Labingwalong taon na ang nakalipas,” dahan-dahang kuwento ni Esther, “gabi iyon. Maulan. Binabaha ang kalsada sa may Araneta. Biglang may kumatok sa pinto—tatlong sunod-sunod.”
Napatingin si Jiro sa pinto nila, yero at kahoy na pinagtagpi.
“Pagbukas ko, may mamang nakabalabal. Hindi ko maaninag ang mukha. May dala siyang sanggol… ikaw. May sulat. Sabi, ‘Alagaan n’yo siya. Kapag nasa tamang edad na, kukunin namin siya at ibabalik sa totoong buhay na dapat niyang matamasa.’”
“Ha? Kakawattpad mo ’yan, Mama,” sabat ni Jiro, pero may kirot sa dibdib.
Hindi kumibo si Esther. Yumuko siya at hinugot ang lumang baul sa ilalim ng kama. Mula roon, inilabas ang kupas na sobre at isang singsing na pilak.
May nakaukit: De Dios.
“May bago pang sulat,” bulong ni Esther. “Nakuha ko kaninang wala pang araw. May address. May utos kung saan ka pupunta.”
Sa labas, sumigaw si Kayong, “Pandesaaal!”
Tahimik na tinitigan ni Jiro ang singsing.
Parang biglang lumiit ang mundong nakasanayan niya. /Ituloy sa Kabanata 3