Kabanata 93: Ang pangalang nakalimutan
Tahimik ang operations room sa Washington.
Nakatayo si Jiro sa harap ng malaking screen.
Hindi na siya nakaupo.
Hindi na siya mapakali.
Parang bawat sagot na nakukuha nila ay tatlo pang bagong tanong ang kapalit.
Sa screen, naka-display pa rin ang lumang litrato nina Gabriel at Miguel Serrano.
Sa kabilang monitor, ang larawan ng singsing.
At sa isa pa, ang lumang simbahan sa Quezon City.
Parang lahat ng daan ay pabalik sa Pilipinas.
Pabalik sa San Isidro Labrador.
Pabalik sa mga taong matagal nang nawala.
“Pa.”
Napalingon si Ariel.
“O?”
“Naalala mo ba si Miguel?”
Tahimik si Ariel.
Pagkatapos, umiling.
“Hindi.”
“Narinig ko ang pangalan.”
“Pero hindi ko siya nakilala.”
Tahimik.
“Gabriel was always alone.”
Napatingin si Claire.
“Hindi.”
Nanlaki ang mata ni Ariel.
“Ano?”
Huminga nang malalim si Claire.
Parang may hinuhukay sa alaala.
“At the beginning…”
Mahina.
“Hindi nag-iisa si Gabriel.”
Tahimik ang room.
Lahat nakatingin sa kanya.
“May isa pang lalaki.”
Napakunot ang noo ni Ariel.
“Saan?”
“Sa campaign office ng tatay ko.”
Tahimik.
“Hindi siya nagsasalita.”
“Hindi siya nagpapakilala.”
“Pero lagi siyang nasa likod ni Gabriel.”
Napatingin si Vega.
“Description?”
Napapikit si Claire.
At dahan-dahan niyang inilarawan.
“Matangkad.”
“Payat.”
“Parang laging pagod.”
“Mahilig sa sumbrero.”
Nanlamig ang buong silid.
Napatingin si Jiro.
Napatingin si Ariel.
At sabay silang napatingin kay Vega.
Dahil pareho nilang naalala.
Yung matandang lalaki.
Yung nakita ni Christian sa simbahan.
Yung ngumiti.
Yung naglaho.
Tahimik.
“Impossible.”
Mahina ang boses ni Ariel.
“Hindi imposible,” sagot ni Vega.
“Pattern.”
Tahimik.
At doon—
Biglang nagsalita ang analyst.
“Sir.”
Lahat napalingon.
May bagong file.
Bagong hit.
Bagong match.
“From church archives.”
Mabilis niyang binuksan.
Lumitaw ang isang scanned baptismal registry.
Luma.
Kupas.
Handwritten.
At sa gitna ng pahina—
Miguel Serrano.
Tahimik.
Nag-scroll pababa ang analyst.
Mas mababa.
Mas mabagal.
Hanggang sa lumitaw ang isang pangalan.
At doon—
Nanlaki ang mata ni Jiro.
Dahil pamilyar ang apelyido.
VELASCO.
“Arturo Velasco…”
Bulong ni Claire.
Nag-scroll pa.
Isa pang pangalan.
AGNES VELASCO.
Tahimik.
Mas mabigat.
Parang may unti-unting nabubuo.
“Family.”
Mahina si Vega.
“Hindi lang magkaibigan.”
“Magkamag-anak.”
Napatingin si Ariel sa screen.
Mas matagal.
Mas mabagal.
At doon niya napansin ang isang bagay na hindi napansin ng iba.
Sa gilid ng dokumento.
Sa pinakailalim.
May pirma.
Isang pirma na nakita na niya noon.
Sa lumang files ng ama niya.
Sa ilang dokumentong hawak ni Gabriel.
At sa isang lugar na hindi niya inaasahang maaalala.
Sa isang maliit na sobre.
Noong 2008.
“Wait.”
Tumigil ang lahat.
Lumapit si Ariel sa screen.
“Taas.”
Ginawa ng analyst.
“Left.”
Ginawa ulit.
Tahimik.
At doon—
Lumitaw ang buong pirma.
R. RUEDA.
Walang huminga.
Hindi si Ariel.
Hindi si Raymond.
Kundi—
Rafael Rueda.
Nanlaki ang mata ni Vega.
“Sir…”
Tahimik si Ariel.
Mas matagal.
Mas malamig.
Dahil si Rafael Rueda ay may isang kakaibang katangian.
Hindi siya negosyante.
Hindi siya executive.
Hindi siya public figure.
At ayon sa lahat ng records ng pamilya—
Patay na siya mula pa noong 1978.
Pero bakit nasa dokumentong ginawa dekada pagkatapos ng kamatayan niya ang pirma?
Tahimik.
Sa kabilang sulok ng room, napaupo si Claire.
May naalala.
Maliit.
Walang halaga noon.
Pero ngayon—
Parang bomba.
“Yung singsing…”
Mahina niyang sabi.
Napalingon silang lahat.
“Ano sa singsing?”
Huminga nang malalim si Claire.
“At the welcome dinner…”
Tahimik.
“Naalala niyo yung sinabi ni Liza—”
Tumigil siya.
Napailing.
“Nicole.”
Tahimik.
“Yung suot niyang dress.”
Hindi makasunod si Jiro.
“Ma…”
“Si Esther ang pumili noon.”
Tahimik.
“Pero bago umalis si Nicole…”
Napatingin siya kay Jiro.
“…may sinabi siya sa’yo.”
Nanlaki ang mata ni Jiro.
Unti-unti niyang naalala.
Yung gabing iyon.
Yung ilaw.
Yung halik sa pisngi.
Yung paalam.
At yung huling sinabi ni Nicole.
“Wag kang magbago.”
Tahimik.
“Hindi iyon,” sabi ni Claire.
“May isa pa.”
Napapikit si Jiro.
Pinilit maalala.
At doon—
Parang may bumukas.
“Wait…”
Mahina.
“Tinuro niya yung singsing.”
Tahimik.
Lahat nakatingin sa kanya.
“Anong sinabi niya?” tanong ni Ariel.
Napatingin si Jiro sa screen.
Sa larawan ng singsing.
Sa larawan ng simbahan.
Sa mga Serrano.
Sa mga Velasco.
At dahan-dahan niyang naalala ang eksaktong salita.
“Akala ko souvenir lang yan…”
Bulong niya.
Tahimik.
“Pero sabi ni Nicole…”
Napalunok siya.
“…nakita na niya dati yung simbolo sa likod ng altar ng lumang kampanaryo.”
Walang gumalaw.
Walang nagsalita.
Dahil sa unang pagkakataon mula nang lumitaw ang notebook—
May totoong direksyon na sila.
At mukhang ang susunod na pinto ay hindi nasa Amerika.
Nakatago ito sa likod ng kampanaryo ng San Isidro Labrador.
Sa lugar na ilang beses nang nadaanan ni Jiro bilang sakristan.
At hindi niya kailanman napansin. /Itutuloy sa susunod na kabanata