Kabanata 112: Si Monet
Sa Malacañang, may mga taong kilala ng buong bansa.
May Pangulo.
May mga senador.
May mga kalihim na araw-araw nakikita sa telebisyon.
At may mga taong hindi hinahanap ng camera, pero sila ang unang nakakaalam kapag may lindol sa loob ng gobyerno.
Isa sa kanila si Monet.
Executive Secretary.
Maayos magsalita.
Maikli mag-utos.
Hindi mahilig magpahaba ng pulong.
Hindi rin madaling mataranta.
Sa loob ng maraming taon, nakita na niya ang lahat ng klase ng krisis.
Kudeta na hindi umabot sa balita.
Negosasyong hindi kailanman aaminin ng dalawang panig.
Mga pamilyang mayayaman na kayang magpabagsak ng merkado sa isang tawag.
Mga pulitikong akala mo makapangyarihan, pero utusan lang pala ng mas matatandang pangalan.
Pero nitong mga huling araw, iba ang pakiramdam niya.
Hindi ito normal na krisis.
Hindi ito simpleng iskandalo ng isang senador.
Hindi ito away ng dalawang negosyo.
May isang batang hinahabol.
At kapag batang itinago nang labingwalong taon ang nasa gitna, alam ni Monet na may mas malalim na gumagalaw.
—
Nasa opisina siya bago pa sumikat ang araw.
Walang press.
Walang photographer.
Walang ingay sa hallway.
Tanging tunog ng aircon, pahina ng papel, at kape niyang hindi na niya naiinom ang kasama niya.
Sa mesa niya, may apat na folder.
Una:
CLAIRE DE DIOS.
Ikalawa:
RUEDA.
Ikatlo:
BRENNAN.
Ikaapat:
SAN JUAN.
Hindi niya agad binuksan ang kahit alin.
Tinitigan lang niya ang mga ito.
Parang bawat folder ay may sariling bigat.
Si Claire, dating mayor ng San Juan, ngayon ay senador.
Matigas.
Matalas.
Sanay lumaban sa harap ng camera.
Pero ngayon, nasa gitna ng giyerang hindi kayang sagutin ng privilege speech.
Ang Rueda, pamilyang mas malaki kaysa sa ilang bansang may maliit na ekonomiya.
Tahimik sa publiko.
Malinis sa papeles.
Pero matagal nang nasa radar ng gobyerno dahil sa rail, real estate, energy, at mga galaw na hindi karaniwang kaya ng pribadong pamilya.
Ang Brennan, mas tahimik.
Mas malinis.
Mas delikado.
Kapag sobrang linis ang record ng pamilyang sobrang yaman, hindi iyon kabutihan.
Disiplina iyon.
Takot iyon.
O pagtatago iyon.
At ang San Juan—
Doon napahinto si Monet.
San Juan ang pinakamasakit tingnan.
Dahil sa San Juan nagsimula si Claire.
Doon unang narinig ng marami ang pangalan niya.
Doon siya lumaban sa mga konsehal na humihingi ng lagay.
Doon siya nakita ni Ariel Rueda sa telebisyon, noong nagpapakilala pa itong Ruel.
Doon nagsimula ang paghanga.
Doon nagsimula ang pag-ibig.
Doon nagsimula ang batang kailangang itago.
Jiro.
—
Binuksan ni Monet ang folder ni Claire.
May lumang litrato roon.
Claire sa podium.
Mas bata.
Galit ang mata.
May hawak na folder.
Nagsasalita laban sa mga konsehal sa San Juan.
Sa gilid ng litrato, may lalaking halos hindi mapapansin.
Matanda.
Maayos ang suot.
Nakatayo malapit sa pinto.
Hindi nakangiti.
Hindi rin nakasimangot.
Parang pader.
Renato Salcedo.
Matagal nang alam ni Monet ang pangalan.
Hindi dahil sikat ito.
Kundi dahil ang mga pangalang hindi sumisikat ang mas dapat bantayan.
Tauhan ni Luis De Dios.
Hindi bodyguard.
Hindi aide lang.
Cleaner.
Yung uri ng tao na hindi gumagawa ng problema sa harap mo.
Inaalis niya ang problema bago ka pa makakita ng dugo.
Kaya nang lumitaw ang pangalan ni Salcedo sa La Vista file ni Alice Garoche, hindi na nagulat si Monet.
Ang ikinagalit niya ay ibang bagay.
Bakit buhay pa ang galaw ni Luis De Dios kahit patay na ito?
Bakit may tao pa rin siyang nakakabit sa lumang mundo ni Claire?
Bakit ngayon pinapalabas si Jiro?
At bakit parang may ibang puwersa ang nakikinabang habang nagbabanggaan ang Rueda, Brennan, at De Dios?
—
Kinuha ni Monet ang ballpen.
Sa isang yellow pad, nagsulat siya ng tatlong linya.
Hindi ito para sa opisyal na record.
Para ito sa sarili niya.
Una:
Hindi si Jiro ang nagsimula ng gulo.
Ikalawa:
Hindi Brennan ang unang naglabas kay Jiro.
Ikatlo:
May kamay ni Luis sa timing.
Tinitigan niya ang ikatlong linya.
Timing.
Iyon ang mahalaga.
Kung gusto lang ni Salcedo na ilabas si Jiro, matagal na niyang nagawa.
Kung gusto lang ng Brennan na kunin si Jiro, hindi nila kailangang hintayin ang press conference.
Kung gusto lang ng Rueda na protektahan ang bata, matagal na nilang kinuha sa Tatalon.
Pero sabay-sabay silang gumalaw matapos ang welcome dinner sa La Vista.
Matapos pumasok si Alice Garoche.
Matapos maglabas ng exclusive.
Matapos mapilitan si Claire na magsalita sa Manila Hotel.
May nag-orchestrate.
Hindi perpekto.
Hindi malinis.
Pero sapat para kaladkarin ang lahat palabas.
At ngayon, ang Malacañang ay wala nang karapatang magpanggap na nanonood lang.
—
May kumatok.
Dalawang maikli.
Hindi tatlo.
Napatingin si Monet sa pinto.
Mula nang mabasa niya ang ulat tungkol sa tatlong katok, napapansin na niya ang lahat ng tunog.
Tatlong katok.
Tunog ng babala.
Tunog ng kalaban.
Dalawang katok.
Hudyat na ginamit para kay Christian.
Sa mga ganitong laban, kahit pagkatok nagiging wika.
“Pasok,” sabi niya.
Pumasok ang aide niya.
May hawak na bagong folder.
Mukhang puyat din.
“Ma’am, update mula monitoring desk.”
“Ilatag mo.”
Inilapag ng aide ang folder.
“Buhay pa si Christian.”
Huminga nang kaunti si Monet.
Hindi ginhawa.
Hindi pa.
Pero isang bata ang hindi pa patay.
Sa gabing ito, mahalaga na iyon.
“Si Dan?”
“Gumagalaw pa rin po.”
“May hawak pa rin ng envelope?”
“Mukhang oo.”
“Mukhang?”
“Hindi pa verified.”
“Then huwag isulat na hawak pa niya.”
“Opo.”
“Isulat: pinaniniwalaang nasa kanya pa.”
“Opo, ma’am.”
“Si Melissa?”
“Hindi pa nare-recover.”
“Si Salcedo?”
“May sightings sa San Juan network, pero wala pang direct confirmation.”
Tumango si Monet.
“Si Alice?”
“Nakapagpadala ng media insurance.”
“Kanino?”
“Dalawang editor at isang personal dead-drop.”
“May leak?”
“May attempt daw burahin ang files.”
Monet looked at the aide.
Hindi.
Tumingin si Monet sa aide nang diretso.
“May tao sila sa newsroom.”
“Opo.”
“Hindi na ito media story.”
“Hindi na po.”
“Information operation na ito.”
Tumango ang aide.
At doon niya inilapag ang isa pang papel.
“May isa pa po.”
—
Hindi agad kinuha ni Monet ang papel.
May instinct siya sa papel.
May mga papel na ordinaryo.
May mga papel na pampagulo.
At may mga papel na kapag binasa mo, hindi mo na pwedeng sabihing wala kang alam.
“Kanino ito?” tanong niya.
“Galing sa lumang archive.”
“Anong archive?”
“Malacañang intelligence archive.”
“Bakit ngayon lumabas?”
“Tinamaan ng bagong search parameters.”
“Anong parameter?”
“Velasco.”
Doon siya tumigil.
Velasco.
Arturo.
Agnes.
Singsing.
Kampanaryo.
Hatch.
Ruta.
At ngayon, Malacañang archive.
Kinuha ni Monet ang papel.
Hindi pa niya binasa ang laman.
Tiningnan muna niya ang heading.
Hindi Claire.
Hindi Rueda.
Hindi Brennan.
Hindi Jiro.
Isang pangalan lang.
NICOLE.
Tahimik ang opisina.
Parang huminto ang aircon.
“Bakit may file si Nicole sa archive?” tanong ni Monet.
Hindi sumagot agad ang aide.
Dahil pareho silang nakakaintindi.
Dapat wala.
Kung si Nicole ay ordinaryong dalaga mula Tatalon, dapat nasa barangay record lang siya.
Kung nadamay lang siya dahil gusto siya ni Jiro, dapat lumitaw lang siya sa current incident file.
Pero kung may file siya sa lumang archive, ibig sabihin may nakakaalam sa kanya bago pa siya madamay.
Bago pa siya naging relay.
Bago pa siya muntik kunin.
Bago pa niya makita ang simbolo sa kampanaryo.
Binasa ni Monet ang unang pahina.
May lumang litrato.
Panaderya sa Tatalon.
Kuha mula sa malayo.
Sa gilid, may batang babae.
Mga anim o pitong taon.
Nakaupo sa tabi ng sako ng harina.
Hindi pa iyon ang Nicole na kilala ni Jiro ngayon.
Pero siya iyon.
Parehong mata.
Parehong titig.
Sa likod ng litrato, may sulat-kamay:
BANTAYAN ANG BATANG BABAE.
KUNG GUMALAW ANG BATANG LALAKI, GAGALAW DIN SIYA.
Dahan-dahang ibinaba ni Monet ang papel.
“Hindi siya aksidente.”
Hindi tanong iyon.
Sagot iyon.
—
Binasa niya ang susunod na pahina.
May markang:
UGNAYANG VELASCO.
BANTAY TATALON.
Hindi buong record.
Hindi rin malinaw kung sino ang sumulat.
Pero may pirma sa ibaba.
A. VELASCO.
Agnes.
Napahawak si Monet sa gilid ng mesa.
Si Agnes ang nagdala ng sulat at singsing kay Jiro.
Si Agnes ang koneksyon sa lumang network nina Arturo, Gabriel, at Miguel.
At ngayon, ang pangalan niya ay nasa file ni Nicole.
Hindi nito pinatutunayang kamag-anak ni Nicole si Agnes.
Hindi rin nito pinatutunayang alam ni Nicole ang kahit ano.
Pero may malinaw na punto:
Matagal nang mino-monitor si Nicole.
Hindi bilang target.
Bilang bahagi ng mapa.
Hindi bilang armas.
Bilang paalala.
Kung si Esther ang tahanan ni Jiro, si Nicole ang buhay sa labas ng lihim.
Si Nicole ang Tatalon.
Si Nicole ang panaderya.
Si Nicole ang unang taong nakakita ng simbolo sa kampanaryo nang hindi alam ang buong kuwento.
Si Nicole ang taong kayang magpaalala kay Jiro kung sino siya bago siya naging Rueda.
Bago siya naging De Dios.
Bago siya naging susi.
—
“Ma’am?” sabi ng aide.
Hindi agad sumagot si Monet.
Binasa niya ang huling note sa file.
Maikli.
Mas luma ang papel.
Mas madiin ang tinta.
Kapag nagising ang batang lalaki, ang batang babae ang magpapaalala kung saan siya galing.
Doon na niya naramdaman ang tunay na bigat.
Hindi lang si Jiro ang hindi pa nakakaalam.
Si Nicole rin.
Hindi niya alam na matagal na siyang nasa paligid ng lihim.
Hindi niya alam kung bakit niya nakita ang simbolo sa kampanaryo.
Hindi niya alam kung bakit siya ang ginamit na relay.
Hindi niya alam kung bakit nang madamay siya, parang mas nagmadali ang lahat.
At baka iyon ang dahilan kung bakit ilang araw nang hindi makatulog si Monet.
Hindi dahil kay Jiro lang.
Kundi dahil kay Nicole.
Dahil may isang dalagang ordinaryo ang buhay na matagal palang inilagay sa gilid ng isang giyerang hindi niya pinili.
At ngayon, baka kailangan na niyang malaman.
Hindi lahat.
Hindi bigla.
Pero sapat para hindi siya magamit ng iba.
—
Tumunog ang intercom.
“Ma’am Monet, ready na po ang Pangulo.”
Tumingin si Monet sa apat na folder.
Claire.
Rueda.
Brennan.
San Juan.
Pagkatapos, tiningnan niya ang bagong folder.
Nicole.
Iyon ang kinuha niya.
Nagulat ang aide.
“Ma’am, hindi po ba San Juan file ang dadalhin ninyo?”
“Kasama iyon.”
“Pero bakit Nicole?”
Dahan-dahang isinara ni Monet ang folder.
“Dahil mali ang tanong natin.”
“Ano po ang tamang tanong?”
“Hindi lang kung paano ililigtas si Jiro.”
Tumayo si Monet.
“Kung paano hindi mawawala ang taong makakapagpaalala sa kanya kung sino siya.”
Tahimik ang aide.
Monet walked to the door.
Hindi.
Lumakad si Monet papunta sa pinto.
Tumigil siya bago lumabas.
Sa kamay niya, mabigat ang folder ni Nicole.
Mas mabigat kaysa kapal nito.
“Kailangan na niyang malaman kung sino talaga siya,” sabi ni Monet sa sarili, bago tumungo sa kanyang pulong kasama ang pangulo. /Itutuloy sa susunod na kabanata