Kabanata 123: Ang lalaking hindi namatay
“Hindi namatay ang ama ni Nicole sa aksidente.”
Tumagos ang boses ng lalaki sa makapal na usok sa loob ng lumang gusali ng talaan sa San Juan.
Nasa kaliwang palasingsingan nito ang singsing ni Rafael Rueda.
Mali ang daliri.
Hindi siya ang tunay na tagapagmana.
Pero alam niya kung paano gamitin ang takot na nakakabit sa simbolo.
“Ako ang nagdala sa kanya kay Salcedo.”
Sa Washington, napahigpit ang hawak ni Jiro sa mesa.
Sa isang monitor, nakita niya si Dan sa loob ng mausok na silid.
Sa likod nito, nakatayo sina Romy at Christian.
Inaalalayan ni Christian si Melissa, na duguan ang noo at nakagapos pa ang isang kamay.
Katabi nila si Marta Velasco, bagong kalas mula sa upuan.
Sa isa pang monitor, nasa panaderya sina Nicole at Monet.
Pareho nilang narinig ang pag-amin.
Nicole ang unang nagsalita.
“Alam mo?”
Hindi siya sumigaw.
Mas masakit ang kontroladong boses niya.
Tumingin siya kay Monet.
“Alam mong buhay siya?”
“Hindi,” sagot ni Monet.
“Mali ang ulat ng aksidente. Alam kong may mga kulang.”
“Pero naniwala kang patay siya.”
“Wala akong patunay na nakaligtas siya.”
Napatawa si Nicole nang mahina.
Walang saya.
“Lahat kayo may alam na kulang-kulang.”
“Si Agnes may alam.”
“Si Marta may alam.”
“Si Salcedo may alam.”
“Pati yung lalaking may suot na pekeng kapangyarihan, may alam.”
Humigpit ang panga niya.
“Ako lagi ang huli.”
Tahimik si Monet.
Dahil wala siyang maitatanggi.
—
“Pangalan,” sabi ni Nicole.
“Ano?”
“Pangalan ng tatay ko.”
Hindi agad sumagot si Monet.
“Wag mo nang sabihing hindi ligtas ang linya.”
“Wag mo nang sabihing saka na.”
“Pangalan lang.”
Huminga si Monet.
“Tomas.”
Parang may gumalaw sa hangin ng panaderya.
“Tomas ano?”
“Hindi ko alam kung tunay niyang apelyido ang ginamit niya sa akin.”
“Sa lumang network, Tomas ang tawag sa kanya.”
“Tagadala siya ng mga sulat-kamay na listahan.”
“Bakit sulat-kamay?” tanong ni Jiro mula Washington.
“Dahil madaling mapasok ang elektronikong tala,” sagot ni Monet.
“Alam na natin ngayon kung gaano kadaling palitan ang boses, dokumento, at pangalan.”
“Anong laman ng listahan?” tanong ni Nicole.
Monet tumingin sa lumang litrato sa ibabaw ng kahon ng Malinis.
“Mga batang kailangang bantayan.”
“Kasama si Jiro.”
“Hindi pa Jiro ang pangalan niya roon.”
“Batang lalaki sa Tatalon lang.”
Napatingin si Jiro kay Esther.
Si Esther, nakahawak pa rin sa rosaryo.
“Kasama rin si Jose Daniel,” patuloy ni Monet.
“Siya ang unang takip.”
“Yung maling batang susundan para hindi agad makita si Jiro.”
“Kasama rin ako?” tanong ni Nicole.
“Oo.”
“Anong pangalan?”
Monet bahagyang nag-atubili.
“Nika.”
Nanigas si Nicole.
Iyon ang tawag sa kanya ni Marta noong bata pa siya.
“May isa pang pangalan sa listahan,” dagdag ni Monet.
“Pero binura.”
“Sino?” tanong ni Claire.
“Hindi ko alam.”
“Si Tomas lang ang may buong kopya.”
—
Sa San Juan, biglang nagsara ang bakal na pinto sa dulo ng pasilyo.
Kasunod ang isa pa.
Kumalabog ang buong gusali.
“Nagsasara ang mga labasan!” sigaw ni Romy.
Sa labas, may tunog ng mga sasakyang papalapit.
Hindi isa.
Marami.
“May kasunod silang pangkat,” sabi ni Vega.
“Tinutunton nila ang linya natin.”
Napalingon si Jiro.
“Yung relay ng gobyerno?”
“Oo.”
Hindi lang pala ginagamit ang relay para magpadala ng pekeng mensahe.
Ginagamit din iyon para makita kung nasaan ang bawat gumagalaw.
“Putulin,” utos ni Jiro.
“Kapag pinutol, mawawala rin ang kuha natin.”
“Putulin mo yung relay ng gobyerno.”
“Panatilihin yung linya ni Romy.”
Mabilis kumilos si Vega.
Sa San Juan, humina ang kuha pero hindi tuluyang nawala.
“Christian,” sabi ni Dan.
“Ilabas mo sina Melissa at Marta.”
“Kasama ka,” sagot ni Christian.
“Hindi.”
“Hindi kita iiwan.”
“Tingnan mo sila.”
Tinuro ni Dan si Melissa.
Pagkatapos, si Marta.
“Si Melissa ang may alam sa nakikitang bahagi.”
“Newsroom, La Vista, Salcedo, at kung paano inilabas ang kuwento ni Jiro.”
“Si Marta ang may alam sa mga tagong ruta.”
“Mas mahalaga silang makalabas kaysa mahuli natin yung lalaking may singsing.”
“Eh ikaw?”
“Ako ang magdadala ng mensahe.”
Tahimik si Christian.
Naalala ni Jiro ang sinabi ni Dan tungkol sa envelope.
Hindi siya bayani na naghahanap ng tagumpay.
Tagadala siya.
Ang mahalaga sa kanya, makarating ang dapat makarating.
“Insan,” sabi ni Jiro sa linya.
Narinig siya ni Christian.
“Ilabas mo sila.”
Huminga si Christian.
Pagkatapos, tumango.
“Sige.”
—
“May daan sa ilalim,” sabi ni Marta.
“Sa likod ng lumang kabinet.”
“Hindi iyon hagdan.”
“Ano?” tanong ni Romy.
“Lagusan ng mga lumang dokumento.”
“Ginagamit noon para mailabas ang mga tala kapag may pagsalakay.”
Hinila nina Romy at Christian ang mabigat na kabinet.
Sa likod nito, may bilog na bakal na takip.
May kalahating marka sa gilid.
Tunay.
Magaspang.
Gawa sa puting chalk.
“Malinis route,” sabi ni Christian.
Tumango si Marta.
“Doon tayo.”
“Dan!” sigaw ni Melissa.
“Sumama ka na.”
Pero nanatili si Dan.
Nakatitig siya sa lalaking may singsing.
—
Sa Washington, gustong magsalita ni Ariel.
“Vega, tuntonin si Salcedo.”
“Sandali,” sabi ni Jiro.
Napalingon ang lahat sa kanya.
“Baka iyon mismo ang gusto nila.”
“Ano?” tanong ni Claire.
“Tuwing may ibinibigay silang bagong sagot, may apelyido agad.”
“Rueda.”
“De Dios.”
“Velasco.”
“Brennan.”
“Ngayon, Salcedo.”
“Gusto nilang pangalan ang habulin natin bago ebidensya.”
Tahimik si Ariel.
Hindi pinutol ang anak.
“Hindi muna natin itatanong kung sino ang ama ni Nicole,” sabi ni Jiro.
“Alamin natin kung sino ang gumawa ng ulat ng aksidente.”
“Kung may bangkay talaga.”
“Kung sino ang kumilala.”
“Kung sino ang nagbayad sa libing.”
“At kung ano ang ibig sabihin ng Salcedo.”
“Baka tao.”
“Baka lugar.”
“Baka pangalan ng operasyon.”
“Bakit nila ginamit ang singsing ni Rafael sa gusali?”
Tumango si Claire.
Iyon ang tamang tanong.
Hindi kung sino ang dapat paniwalaan.
Kundi kung anong patunay ang hindi pa nababago.
Ariel tumingin kay Jiro.
May kung anong nag-iba sa mata niya.
Hindi pagmamalaki lang.
Pagkilala.
Hindi na basta anak na pinoprotektahan.
Kasama nang nagdedesisyon.
—
Sa gusali, lumapit si Dan sa lalaking may singsing.
“Kung gusto mong magpanggap na tagapagmana,” sabi ni Dan, “dapat alam mo kung paano isuot yung singsing.”
Bahagyang ngumiti ang lalaki.
“Hindi ko kailangang lokohin ang mga Rueda.”
“Then sino?”
“Yung matatandang tagapag-ingat.”
“Mga taong sinanay sumunod sa simbolo bago pa matutong magtanong.”
Tumingin si Dan sa maling daliri.
“Wala kang karapatan.”
“Hindi karapatan ang kailangan.”
“Takot.”
Biglang gumalaw ang lalaki.
Hindi papunta kay Dan.
Papunta sa gilid na pinto.
Kasabay noon, pumasok ang dalawang armadong tauhan sa pasilyo.
“Dan!” sigaw ni Romy.
Pinakawalan ni Christian ang natitirang laman ng pamatay-sunog.
Kumapal muli ang puting ulap.
Nagpaputok ang isang tauhan.
Tumama sa dingding.
Hinila ni Romy si Marta papasok sa lagusan.
Si Christian naman, inalalayan si Melissa.
“Dan, ngayon na!” sigaw ni Melissa.
Pero sumugod muna si Dan sa lalaking may singsing.
Hindi para makipagsuntukan nang matagal.
Isang mabilis na hampas lang sa braso.
Nawalan ng balanse ang lalaki.
May nalaglag mula sa loob ng kanyang dyaket.
Maliit na lalagyang hindi tinatablan ng tubig.
Yumuko si Dan.
Pumulot.
Nakita iyon ng lalaki.
Pero sa labas, mas lumakas ang mga sirena.
Hindi pulis ang unang parating.
May iba pang sasakyan sa likod.
Pinili ng lalaki ang pagtakas.
Lumabas siya sa hiwalay na pintuan.
Hindi siya hinabol ni Dan.
Iyon ang gusto nito.
Sa halip, kinuha ni Dan ang lalagyan at tumalon sa lagusan.
—
Sa panaderya, nakatingin si Nicole sa mga kahon ng Malinis sa tabi ng lumang pugon.
“Bakit dito?” tanong niya.
“Bakit sa panaderyang ito ninyo ako inilagay?”
“Dahil bahagi ito ng ruta,” sagot ni Monet.
“Ordinaryong lugar.”
“Harina.”
“Mga tray ng tinapay.”
“Listahan ng utang.”
“Mga delivery.”
“Walang magtataka kung may pumapasok at lumalabas.”
“Ginawa niyo akong bahagi ng taguan.”
“Hindi ikaw ang pinili bilang pain.”
“Then bakit ako?”
“Si Tomas ang pumili rito.”
Nanigas si Nicole.
“Bakit?”
“Dahil kayang bantayan ni Marta ang lugar.”
“Nakatira malapit ang pamilya ni Melissa.”
“At nasa mas malawak na bilog ng Tatalon si Esther.”
Napatingin si Nicole sa screen kung nasaan si Esther.
“Alam ba ni Tomas si Jiro?”
“Hindi ko alam kung nakita niya siya.”
“Pero alam niyang darating siya.”
Tahimik.
Hindi sinabing nakatakda silang magkakilala.
Hindi sinabing inilagay siya roon para kay Jiro.
Ang alam lang ni Tomas, may batang lalaki na darating sa Tatalon.
At may mga taong kailangang nandoon kapag dumating siya.
—
Nakalabas ang grupo mula sa lagusan patungo sa isang lumang daluyan ng tubig.
Naghihintay sa dulo ang sasakyan ni Mang Raul.
Si Alice ang nagbukas ng pinto.
“Bilis!”
Isinakay nila si Melissa.
Nilinis ni Alice ang sugat sa noo nito.
Si Marta, nanginginig pero gising.
Si Christian, agad kinuha ang telepono.
“Tinatawagan ko si Tatay.”
Walang sagot.
Muli.
Wala pa rin.
“Monching?” tanong ni Jiro.
“Patay ang linya,” sagot ni Christian.
Hindi ibig sabihin patay si Monching.
Linya lang.
Kailangan nilang tandaan iyon.
—
“Lalagyan,” sabi ni Dan.
Iniabot niya iyon kay Romy.
“Wag buksan agad.”
Sinuri muna nila ang labas.
Walang gumagalaw na ilaw.
Walang tagasubaybay.
Walang aktibong kagamitan.
Doon lang binuksan ni Dan.
May litrato sa loob.
May resibo ng biyahe na may kakaibang kodigo ng pasilidad.
May piraso ng pulang tela na may tunay na tahi ng Malinis.
At may sulat-kamay na mensahe.
Kinuha ni Marta ang litrato.
Nanginig ang buong mukha niya.
“Tomas.”
Sa panaderya, napahawak si Nicole sa gilid ng mesa.
“Pakita.”
Iniharap ni Romy ang litrato sa lente.
Isang matandang lalaking Pilipino ang nakaupo sa loob ng hubad na silid.
May pasa sa kaliwang bahagi ng mukha.
Payat.
Pagod.
Pero buhay.
May hawak siyang karton na may petsang tatlong araw lang ang nakalipas.
Monet lumapit sa screen.
Hindi siya agad nakapagsalita.
“Tomas?” tanong ni Nicole.
Tumango si Monet.
“Oo.”
Hindi umiyak si Nicole.
Hindi pa.
“Buhay siya.”
Parang tanong.
Parang sumbat.
Parang takot umasa.
“Buhay siya noong kinunan yan,” sabi ni Jiro.
“Hindi natin alam kung nasaan siya ngayon.”
“Hindi rin natin alam kung bakit hindi siya bumalik.”
Nicole napatingin sa kanya.
“Paano kung pinili niyang mawala?”
Jiro alam ang sakit na iyon.
Buhay sina Claire at Ariel habang lumalaki siya.
Pero hindi ibig sabihin na nawala ang lahat ng taon dahil bumalik sila.
“Kapag buhay ang magulang mo, hindi ibig sabihin na awtomatikong nabubura ang pagkawala,” sabi niya.
“May karapatan kang magalit.”
“May karapatan kang magtanong.”
“Pero sa kanya mo dapat marinig ang sagot.”
Hindi sa file.
Hindi sa kaaway.
Hindi sa lumang recording.
Sa kanya.
—
Binaligtad ni Dan ang litrato.
May sulat sa likod.
KUNG MAKARATING SA INYO SI NICOLE, HUWAG HAYAANG DALHIN SIYA NI MONET SA IKALAWANG ANCHOR.
Tahimik ang sasakyan.
Tahimik ang panaderya.
Tahimik ang Washington.
Tumingin si Nicole kay Monet.
“Ano yung ikalawang anchor?”
Hindi agad sumagot si Monet.
Pero hindi pagtatago ang nasa mukha niya.
Gulat.
“Hindi ko alam.”
Marta bahagyang umiwas ng tingin.
Nakita iyon ni Jiro.
“Marta.”
Hindi siya pinansin nito.
“Alam mo.”
Huminga si Marta.
“Ang unang anchor ay hindi si Jiro.”
Napakunot ang noo ni Ariel.
“Ano?”
“Si Esther ang unang anchor.”
Napatingin ang lahat kay Esther.
“Siya ang tahanang pinagkatiwalaan ng batang lalaki.”
“Hindi si Jiro ang anchor.”
“Siya ang batang pinanatiling nakatali sa totoong buhay.”
Esther mahigpit na hinawakan ang rosaryo.
“At yung pangalawa?” tanong ni Nicole.
“Hindi tao.”
“Ano?”
“Lugar.”
“Doon itinago ang orihinal na listahan.”
“Yung hindi pa nababago.”
“Yung may lahat ng pangalan ng mga batang binantayan.”
“Saan?”
“Si Tomas lang ang may buong ruta.”
—
Biglang tumunog ang telepono ni Christian.
Hindi tawag.
Maikling padala mula sa nawawalang aparato ni Monching.
Walang boses.
Mga koordinado lang.
“Mula kay Tatay,” sabi ni Christian.
Agad ipinasa ni Vega sa mapa.
Lumabas ang lokasyon.
Sa ilalim ng San Juan.
Malapit sa lumang bahagi ng daluyan ng tubig na konektado sa gusali ng talaan.
Kasunod ang pangalawang mensahe.
Larawan.
Si Monching.
Buhay.
Nakatali.
May pasa sa pisngi.
Sa likod niya, may ipinintang simbolo na kapareho ng pendant nina Tomas at Dan.
Pero may guhit na tumatawid dito.
Sa ilalim ng larawan, may mensahe:
DALHIN ANG DALAGA AT ANG PEKENG SULAT.
“Dalaga,” sabi ni Claire.
“Si Nicole.”
“Pekeng sulat?” tanong ni Ariel.
Walang nakasagot.
Maaaring sulat ni Gabriel para kay Jiro.
Maaaring binagong mensahe ni Raymond.
Maaaring envelope na hawak ni Dan.
O isang dokumentong nakatago sa ikalawang anchor.
“Ako ang pupunta,” sabi ni Nicole.
“Huwag,” sagot agad ni Jiro.
“Buhay si Monching.”
“Alam ko.”
“Baka nandoon si Tomas.”
“Alam ko.”
“Then bakit hindi?”
“Dahil sila ang pumili ng lugar.”
“Sila ang pumili ng kapalit.”
“Sila ang pumili ng oras.”
“At mula simula, gusto nilang tayo ang sumunod.”
Tumahimik si Nicole.
“Hindi kita pipigilan malaman ang katotohanan,” dagdag ni Jiro.
“Pero hindi sila ang magdidikta kung paano mo makukuha.”
—
Tumingin si Jiro kay Ariel.
“Pa.”
“Ano?”
“Ako ang sasagot.”
“Hindi buong operasyon.”
“Yung mensahe lang.”
Nag-atubili si Ariel.
Ilang segundo.
Pagkatapos, tumango.
“Ikaw.”
Tumingin si Jiro kay Vega.
“Sabihin mo…”
Huminga siya.
“…kay Tomas na natagpuan na namin ang anak niya.”
Napatingin si Nicole sa kanya.
Hindi niya alam kung tama.
Hindi rin alam ni Jiro.
Pero kailangan nilang makita kung sino ang gagalaw kapag narinig ang pangalan ni Tomas.
Ipinadala ni Vega ang mensahe.
Lumipas ang ilang segundo.
Walang sagot.
Isa.
Dalawa.
Tatlo.
Pagkatapos, muling umilaw ang aparato ni Monching.
May bagong mensahe.
Binasa ni Vega.
Namuti ang mukha niya.
“Ano?” tanong ni Claire.
Ipinakita niya sa malaking screen.
Hindi mahaba ang sagot.
Pero sapat para baguhin ang lahat:
HINDI BILANGGO SI TOMAS.
SIYA ANG NAGBIBIGAY NG UTOS. /Itutuloy sa susunod na kabanata