Kabanata 116: Ang matandang naalala ni Nicole
Hindi binuksan ni Nicole ang pouch.
Kahit nasa kamay na niya ito.
Kahit may titik N sa gilid.
Kahit parang tinatawag siya nito.
Hindi niya binuksan.
Dahil sa gabing iyon, natutunan na niya ang isang bagay:
Hindi lahat ng bagay na para sa’yo, dapat mong buksan agad.
Minsan, patibong iyon.
Minsan, susi.
Minsan, pareho.
Nakaupo siya sa loob ng sasakyang Rueda, hawak ang pouch sa dalawang kamay.
Sa labas, madilim pa rin.
Sa unahan, tahimik ang dalawang tauhan.
Sa maliit na screen, nakaabang pa rin ang linya kay Jiro sa Washington.
Hindi niya nakikita ngayon ang buong mukha nito.
Pero alam niyang nakikinig siya.
“Nicole,” sabi ni Jiro mula sa screen.
“O?”
“Wag mong buksan.”
“Hindi ko bubuksan.”
“Promise?”
“Promise.”
Sandaling natahimik si Jiro.
Parang siya naman ang humihingi ngayon ng pangako.
Kanina, si Nicole ang humingi.
Ngayon, siya.
“May marka ba?” tanong ni Vega.
Tiningnan ni Nicole ang pouch.
Kayumanggi.
Luma.
May tali.
May maliit na titik N sa gilid.
“May N.”
“Buong titik lang?”
“Oo.”
“May simbolo?”
“Wala.”
“May amoy?”
Napakunot ang noo ni Nicole.
“Amoy?”
“Oo.”
Dahan-dahan niyang inilapit ang pouch sa ilong.
Hindi masangsang.
Hindi amoy pulbura.
Hindi rin amoy gamot.
Amoy lumang tela.
Amoy alikabok.
At sa pinakailalim ng amoy, may bahid ng sabon.
Hindi pabango.
Sabon.
Yung klase ng sabon na ginagamit sa sahig ng panaderya kapag madaling-araw.
Napahinto si Nicole.
“May amoy sabon.”
Tahimik ang linya.
“Anong klaseng sabon?” tanong ni Jiro.
Hindi agad sumagot si Nicole.
Dahil bigla siyang may naalala.
Hindi malaking alaala.
Hindi dramatiko.
Maliit lang.
Pero parang tinusok ang isip niya.
Panaderya.
Sako ng harina.
Bangko sa likod.
At mga kahong dumarating tuwing madaling-araw.
May nakasulat sa gilid:
MALINIS.
Hindi niya alam noon kung pangalan ng tindahan iyon o biro ng nagdedeliver.
Basta iyon ang kahon ng sabon, basahan, timba, at kung minsan, mga lumang kandila para sa simbahan.
“Nicole?” tawag ni Jiro.
Napakurap siya.
“Malinis.”
“Ano?”
“Amoy Malinis.”
Tahimik.
“Ano ang Malinis?” tanong ni Ariel.
Sumagot si Nicole, pero kay Jiro nakatingin.
“May mga kahon sa panaderya noon.”
“Panlinis.”
“Sabon, basahan, minsan kandila.”
“May nakasulat sa gilid: Malinis.”
Napatingin si Jiro kay Vega.
Sa kabilang screen, halatang may nag-type.
“Malinis Cleaning Supplies,” sabi ni Vega.
“Yan ang pangalan sa truck na pumasok sa service road.”
Tumigas ang hawak ni Nicole sa pouch.
“Yung truck ni Dan?”
“Posibleng oo,” sagot ni Vega.
Hindi pa sigurado.
Hindi siya nagsabing sigurado.
Mabuti.
Ayaw na ni Nicole ng sigurado na wala namang ebidensya.
—
Biglang nagbalik sa isip niya ang mga kahong iyon.
Noong bata siya, minsan doon siya natutulog sa tabi ng sako ng harina.
Kapag maaga ang gising sa panaderya, inilalatag niya ang karton at doon siya hihiga.
Minsan, may matandang babaeng pumapasok bago sumikat ang araw.
Hindi bumibili ng tinapay.
Hindi nagtatagal.
Nag-iiwan lang ng kahon.
Minsan, may kendi.
Minsan, may maliit na papel na hindi niya binabasa.
Minsan, hinahaplos siya sa buhok at sinasabing:
“Matapang ang batang ito.”
Hindi niya kilala ang matanda noon.
Hindi niya tinanong.
Sa Tatalon, maraming matanda.
Maraming dumadaan.
Maraming may sariling lihim.
Pero ngayon, habang hawak niya ang pouch, biglang naging malinaw ang mukha.
Payong.
Lumang bag.
Mata na pagod pero mabait.
“Agnes,” bulong ni Nicole.
Tahimik ang sasakyan.
“Si Agnes?” tanong ni Jiro.
“Hindi ko alam noon.”
Huminga si Nicole nang mabagal.
“Pero may matandang babae dati sa panaderya.”
“Maaga dumating.”
“Nag-iiwan ng kahon ng Malinis.”
“Minsan kinakausap ako.”
“Hindi ko lang alam na siya pala iyon.”
Hindi pa ito patunay.
Hindi pa ito buong sagot.
Pero may bagong dugtong.
Si Agnes ang nagdala ng singsing kay Jiro.
Si Agnes ang may kinalaman sa file ni Nicole.
At baka si Agnes din ang matagal nang naglalagay ng mga bagay sa paligid ng panaderya.
Hindi para takutin siya.
Para bantayan siya.
O para ihanda siya sa araw na kailangan niyang maalala.
—
“May sinabi ba siya sa’yo noon?” tanong ni Claire mula sa linya.
Nag-isip si Nicole.
Ang hirap maghukay ng alaala kapag takot ang katawan.
Pero pinilit niya.
May harina.
May kahon.
May lumang bangko.
May matandang babae.
May kandila.
May isang guhit sa karton.
Isang simbolo.
Hindi buo.
Parang kalahati lang.
“May marka sa karton,” sabi niya.
“Anong marka?” tanong ni Vega.
“Hindi buong simbolo.”
“Parang kalahati.”
“Parang ginuhit nang nagmamadali.”
“Saan nakalagay?”
“Sa sulok ng kahon.”
“At ano ang ginagawa mo kapag nakikita mo iyon?”
Napatingin si Nicole sa pouch.
Doon niya naalala.
“Hindi namin ginagalaw.”
“Ano?”
“Yung kahon na may marka, hindi namin binubuksan.”
“Hinahayaan lang namin sa likod.”
“Kinukuha siya ng ibang tao bago tanghali.”
Tahimik.
Mas mabigat ngayon ang katahimikan.
Dahil ang simpleng panaderya sa Tatalon ay hindi na simpleng panaderya.
Daan pala iyon.
Taguan pala.
Lugar kung saan dumadaan ang network na hindi alam ng kahit sino sa kanila.
Kahit siya.
Kahit ang mga taong nagtitinda ng pandesal.
Kahit ang batang natutulog sa tabi ng harina.
“Ano ibig sabihin niyan?” tanong ni Jiro.
Si Ariel ang sumagot.
“May ruta si Agnes sa panaderya.”
“Hindi lang sa simbahan.”
“Hindi lang sa Tatalon street.”
“Pati supply line.”
“Malinis,” dagdag ni Vega.
“Kung tama si Nicole, hindi lang pangalan ng truck ang Malinis.”
“Ruta iyon.”
“Taguan.”
“Paraan ng paggalaw.”
Napalunok si Nicole.
“Kaya nasa truck si Dan.”
“Oo,” sabi ni Jiro.
“Pwedeng yun ang dahilan.”
—
Biglang may kumaluskos sa linya ni Romy.
Mahina.
Pagkatapos, boses ni Christian.
Hingal.
“Insan…”
Napahawak si Nicole sa pinto ng van.
“Christian?”
“Nicole?”
“Buhay ka?”
“Hindi halata?”
Napasara ang mata niya.
Gusto niyang matawa.
Gusto niyang umiyak.
Gusto niyang murahin siya.
Pero wala sa tatlo ang lumabas.
“Gago ka,” mahina niyang sabi.
“Buhay nga.”
Sa kabilang linya, may mahinang tawa si Christian.
Pagkatapos, umubo siya.
“Nasaan ka?” tanong ni Jiro.
“Sa taas.”
“May amoy panlinis.”
“May tubo.”
“May butas sa kaliwa.”
“May marka sa kahoy.”
Napatingin si Nicole.
“Anong marka?”
“Parang kalahating simbolo.”
Nanigas siya.
“Christian, wag mong sundan yung buong simbolo.”
Tahimik ang lahat.
“Ano?” tanong ni Christian.
“Yung kalahati ang sundan mo.”
“Bakit?”
“Yung mga kahon sa panaderya noon.”
“Pag may buong marka, hindi ginagalaw.”
“Pag kalahati, yun ang dinadaanan.”
Hindi niya alam kung tama.
Hindi niya alam kung ganito rin ang sistema sa San Juan.
Pero kung ruta ito ng Malinis, at kung si Agnes ang naglagay ng ganitong paraan noon, baka pareho ang wika.
Baka iyon ang silbi niya.
Hindi para lumaban gamit ang baril.
Kundi para maalala ang mga bagay na hindi pinansin ng iba.
“Vega?” tanong ni Jiro.
“May lohika,” sagot ni Vega.
“Kung buong simbolo ang taguan, kalahati ang daan.”
“Christian,” sabi ni Jiro.
“Sundan mo yung kalahati.”
“Kung mali?” tanong ni Christian.
“Then pagalitan mo kami pagkatapos.”
“Deal.”
“Tagalog,” singit ni Nicole.
Tumahimik si Christian.
Pagkatapos:
“Sige.”
Kahit takot siya, napangiti si Nicole.
—
Ilang segundo ang lumipas.
Mahabang ilang segundo.
Naririnig lang nila ang kaluskos.
Hingal.
Kahoy na gumagasgas sa damit.
Metal na bahagyang kumikiskis.
Pagkatapos, boses ni Romy.
“Nakikita ko na siya.”
Napahawak si Nicole sa dibdib niya.
“Nasa bodega na.”
“Buhay?” tanong ni Jiro.
“Buhay.”
“May sugat?” tanong ni Nicole.
“May gasgas.”
“Madaldal pa?”
Narinig nila ang mahinang boses ni Christian.
“Mas madaldal ka.”
Doon, hindi na napigilan ni Nicole.
Tumawa siya.
Sandali lang.
Maliit.
May luha.
Pero tawa.
Sa unang pagkakataon sa gabing iyon, may nailigtas sila dahil may naalala siya.
Hindi dahil sa yaman ng Rueda.
Hindi dahil sa Malacañang.
Hindi dahil sa baril.
Kundi dahil naalala niya ang kahon sa panaderya.
Ang kalahating marka.
Ang utos na huwag galawin ang buong simbolo.
At ang matandang babae na hindi niya kilala noon.
Si Agnes.
Pero hindi pa tapos.
Habang naririnig pa ang paggalaw nina Romy at Christian, biglang may pumasok na bagong ulat sa van.
“May truck sa service road,” sabi ng tauhan.
“Huminto.”
Nicole agad tumingin sa screen.
“Yung Malinis?”
“Opo.”
“Si Dan?”
“Hindi pa makita.”
“May tao sa paligid?”
“Opo.”
“Ilan?”
“Hindi pa malinaw.”
Sa kabilang linya, nagsalita si Ariel.
“Huwag ilapit ang Rueda team nang diretso.”
“Baka maipit si Dan.”
Tama.
Kung alam ng kalaban na hinahanap nila ang envelope, hahantayin nilang lumapit ang mas malaking pwersa.
Kung sumugod ang Rueda team, baka ilipat si Melissa.
Baka gamitin si Dan.
Baka buksan ang envelope.
Napatingin si Nicole sa pouch na may N.
Hindi pa rin niya binubuksan.
Pero ngayon, iba na ang pakiramdam niya rito.
Hindi na lang takot.
Parang may naghihintay ding alaala sa loob.
“Jiro,” sabi niya.
“O?”
“Hindi ko bubuksan ito.”
“Alam ko.”
“Pero baka hindi ito para buksan ngayon.”
“Ano ibig mong sabihin?”
“Baka tanda ito.”
“Tanda ng ano?”
“Tanda kung aling ruta ang ligtas.”
Tumahimik si Jiro.
Napatingin si Nicole sa kalahating marka sa gilid ng pouch.
Hindi niya napansin kanina.
Hindi lang N.
May maliit na putol na guhit sa ilalim.
Kalahati.
Tulad ng karton sa panaderya.
“Teka.”
Nilapit niya ang pouch sa camera.
“Vega, tingnan mo yung ilalim ng N.”
Ilang segundo.
“May guhit,” sabi ni Vega.
“Kalahati.”
Nicole breathed slowly.
Hindi.
Huminga nang mabagal si Nicole.
Walang English.
Walang takbo ng isip sa wikang hindi kanya.
Kailangan malinaw.
“Kalahating marka,” sabi niya.
“Hindi ito pampabukas.”
“Hindi ito para sa akin lang.”
“Direksyon ito.”
“Papunta saan?” tanong ni Jiro.
Tumingin si Nicole sa screen ng service road.
Sa truck ng Malinis.
Sa madilim na annex.
Sa lugar kung nasaan si Melissa.
“Sa likod.”
“Wag sa harap.”
“Wag sa buong simbolo.”
“Yung kalahati ang sundan.”
Sa kabilang linya, tahimik si Jiro.
Pagkatapos, sinabi niya ang pamilyar na tono.
Hindi na bata.
Hindi pa rin hari.
Pero malinaw.
“Sabihin kay Dan.”
“Ngayon na.”
—
Binuksan ulit ng tauhan ang linya ng radyo.
Hindi diretso.
Hindi buong pangalan.
Hindi buong detalye.
Isang maikling mensahe lang.
Para kung may makinig, hindi agad mabuo.
“Malinis route.”
“Kalahati ang daan.”
“Wag buong marka.”
“Likod.”
“Ulit,” sabi ni Nicole.
Inulit ng tauhan.
“Malinis route.”
“Kalahati ang daan.”
“Wag buong marka.”
“Likod.”
Static.
Walang sagot.
Isa.
Dalawa.
Tatlong segundo.
Pagkatapos, garalgal na boses.
Hindi si Dan.
Si Mang Raul.
“Narinig.”
Napapikit si Nicole.
“Nasaan si Dan?”
“Buhay.”
“Nasaan?”
“Papasok.”
“Sabihin mo sa kanya…”
Tumigil siya.
Napakarami niyang gustong sabihin.
Wag magpakatanga.
Wag mamatay.
Dalhin mo kay Jiro ang dapat makarating.
Ilabas mo si Melissa.
Pero isa lang ang lumabas.
“Sabihin mo, maliwanag na ang kalahati.”
Tahimik.
Pagkatapos, sumagot si Mang Raul.
“Maiintindihan niya.”
Naputol ang linya.
—
Naiwan si Nicole sa loob ng van, hawak ang pouch na hindi pa rin bukas.
Sa labas, unti-unting lumiliwanag ang langit.
Hindi pa araw.
Pero hindi na rin gabi.
Naisip niya si Monet.
Yung boses ng babaeng nagsabing kilala niya ang nanay niya.
Naisip niya si Agnes.
Yung matandang babaeng baka matagal nang nag-iiwan ng kahon sa panaderya.
Naisip niya si Jiro.
Yung batang pinipilit buksan ang isang sulat dahil sa takot.
At naisip niya ang sarili.
Hindi na lang tindera.
Hindi na lang crush.
Hindi na lang dinukot.
Hindi na lang relay.
May naalala siya.
At dahil doon, buhay si Christian.
Dahil doon, may ruta si Dan.
Dahil doon, may chance si Melissa.
Hindi niya pa alam kung sino talaga siya.
Pero ngayon, alam niya ang isang bagay.
Hindi siya aksidenteng nandito.
At mula ngayon, hindi na siya papayag na iba lang ang magpaliwanag ng buhay niya. /Itutuloy sa susunod na kabanata
—