Naghain si physician-leader at public health advocate Dr. Tony Leachon ng kasong plunder at technical malversation sa Office of the Ombudsman laban kay Finance Secretary Ralph Recto at ilang Cabinet officials.
Kaugnay ang reklamo ng umano’y diversion ng P60 billion PhilHealth reserve funds at P107 billion mula sa Philippine Deposit Insurance Corporation (PDIC).
Iniuugnay ang kaso sa paglipat noong 2025 ng P60 billion mula sa PhilHealth reserves papunta sa National Treasury.
Tinawag umano ni Recto ang hakbang na “legal, moral, and economically sound.”
Pero giit ng kampo ni Leachon, taliwas ito sa Universal Health Care Law at Sin Tax earmarking provisions, na nagmamandatong manatili ang pondo sa PhilHealth para sa indigent families at primary care.
Ayon sa reklamo, ang pag-alis sa health financing na dapat para sa serbisyong pangkalusugan ay paglabag sa Constitution at pagtataksil sa karapatan ng mamamayan sa kalusugan.
Tinukoy din sa pahayag ang umano’y P356.6 billion deficit ng PhilHealth mula 2023 hanggang 2025, na nag-iwan umano ng unpaid hospitals, kulang na suporta sa cancer at dialysis programs, at milyon-milyong Pilipinong hindi natulungan sa oras ng pangangailangan.
Tinawag ng kampo ni Leachon na huli at kulang ang umano’y “restoration” ng P60 billion noong 2026.
Isinama rin sa reklamo ang P107 billion diversion mula sa PDIC, na ayon sa pahayag ay nagpahina sa safeguards para sa depositors at sumira sa public trust sa financial institutions.
Iginiit ng reklamo na hindi magkakahiwalay na pagkakamali ang mga ito, kundi pattern umano ng unconstitutional reallocation na tumama sa health at financial security.
Sa plunder charge sa ilalim ng Republic Act 7080, sinabi ng kampo ni Leachon na ang diversion ng P60 billion mula PhilHealth at P107 billion mula PDIC ay pasok umano sa threshold ng ill-gotten wealth.
Sa technical malversation sa ilalim ng Article 220 ng Revised Penal Code, iginiit nilang kahit walang patunay ng personal enrichment, ang paggamit ng earmarked health at insurance funds sa unauthorized purposes ay technical malversation.
“This is not merely a legal matter but a moral one,” ani Leachon.
“The ₱60 billion could have saved lives, kept hospitals afloat, and brought dignity to families in despair. Instead, it was stolen from the sick and the poor. Filing these charges is a duty to the Filipino people — to restore integrity, deter future abuses, and reclaim the promise of universal health care.” /Bistado