Kabanata 216 — Ang pangalang sasalo
Hindi sumagot ang drayber.
Sa nakahintong larawan, buhay pa si Tomas. Nakaangat ang ulo, nakabuka nang bahagya ang bibig. Walang tinig na maririnig.
“Alisin na,” sabi ni Nicole.
Nawala ang kuha. Mula sa katabing silid, tiniyak ni Vega na naingatan ang salaysay bago tapusin ang tawag.
Hindi lumayo si Nicole kay Claire. Sa mesa, nakataob pa rin ang papel ni Monet.
Dahan-dahang binitiwan ni Claire ang mesa. Namula ang kaniyang mga daliri.
“Ang unang clearance,” sabi ni Jiro.
Binuksan ng tagapag-ingat ang itim na kahon ng audit ng Palasyo. Kumaskas ang makakapal na folder; sumingaw ang amoy ng kulob na papel.
Inilatag ang mga dokumentong hindi pa nila nasusuri.
Sa una, walang larawan, walang tirahan. May takdang pagtatapos: isang araw.
Iyon ang pahintulot na ginamit ni Tomas upang mailabas ang mga papeles ng paglipat ni Jiro kay Esther. Si Arturo Fajardo ang unang sumubok sa mga tarangkahan.
Sa ikalawang folder, nakatala na ang kapanganakan, pag-aaral, at paglilingkod sa militar.
Nagkaroon ng buong nakaraan ang isang pangalan.
Inilapit ng tagapag-ingat ang mga kopya.
Magkapareho ang bilang ng pansamantalang clearance at ng permanenteng pahintulot.
Naiwan pati ang pangalan ni Luis bilang pinagmulan ng kahilingan.
“Papa,” bulong ni Claire.
Sa hiwalay na pahina nakatala ang utos ni Renato.
“Ipasuri ang mga lagda,” sabi ni Jiro. “Hindi sapat ang pangalan.”
Hiniling niyang tawagan muli si Fajardo.
Binuksan ni Vega ang hiwalay na linya. Kinumpirma ng bantay ang pagkakakilanlan ng matanda; hindi muna ipinakita ang mga dokumento.
“Ano ang iniwan mo nang ginawa mong permanente ang clearance?”
“Ang lumang bilang.”
“Para saan?”
“Para magmukhang pagpapatuloy.”
Saka ipinakita ang kopya.
Napapikit si Fajardo.
“Ang kapanganakan? Paaralan? Militar?” tanong ni Jiro.
“Ako rin.”
“Sa isang araw lamang?”
Tumango ang matanda.
Napatingin si Jiro kay Esther. Totoo ang buhay na pinagsaluhan nila sa Tatalon. Dito, ilang pahina lamang ang kailangan upang magkunwaring may taong isinilang, nag-aral, nagsilbi.
“Ang mukha ng anak ni Renato?”
“Idinagdag kalaunan. Nauna ang pangalan sa mukha.”
Naninikip ang dibdib ni Claire.
Nabalikan niya ang pag-amin ni Renato: tinanggap muna nito ang salapi at kapangyarihan. Saka dumating ang banta sa anak. Hindi siya nagsimula bilang biktima.
“Hindi pa natin alam kung natupad ang pangako ni Miguel na magbura,” sabi ni Jiro. “Pero alam nating maraming nagtago sa iisang pangalan.”
Lumapit si Claire sa monitor.
“Bakit iniwan mo si Papa?”
Napatingin si Fajardo sa bantay.
“Binantaan ni Renato ang pamilya ko. Pangalan lang iyon sa kahilingan.”
“Pangalan ng tao,” sagot ni Claire. “Tulad ng pangalan mo.”
Hindi kumibo ang matanda.
“Hindi ko hinihinging linisin mo siya. Isama ninyo ang kasalanan niya. Pero sabihin mo ang sa iyo.”
Umusog si Fajardo sa pagkakaupo.
“Ako ang nag-iwan. Utos ni Renato.”
“Bakit?”
“Kapag may naghukay raw sa simula, dapat may maabutan.”
“Si Papa?”
Tumango ito.
Hindi na kailangang ulitin ang tanong.
Sa likuran ni Claire, nanatiling tahimik si Nicole. Hindi niya ginalaw ang papel ng ina.
“Buhay pa siya noon,” sabi ni Claire.
Yumuko si Fajardo.
“Buhay pa si Papa nang ihanda ninyo ang pangalan niyang sasalo sa inyo.” /Itutuloy sa susunod na kabanata