Hindi na pirming 16 ang boto para ma-convict si Vice President Sara Duterte sa kanyang impeachment trial.
Sa botong 13-1 nitong Miyerkules, September 23, binaligtad ng Senate Impeachment Court ang naunang ruling ni Presiding Officer Francis “Chiz” Escudero na awtomatikong kailangan ang 16 boto, o two-thirds ng buong 24-member Senate, para sa conviction.
Anim na senator-judges na sina Alan Peter Cayetano, Pia Cayetano, Bong Go, Imee Marcos, Camille Villar at Robin Padilla ang hindi lumahok sa botohan sa apela ni Senator-Judge Erwin Tulfo. Si Escudero ang nag-iisang bumoto kontra.
“It is therefore 13 affirmative votes, one negative vote, and six did not participate,” anunsiyo ni Escudero.
Sa bagong controlling ruling, hindi na awtomatikong lahat ng 24 senador ang pagbabatayan ng two-thirds requirement. Bibilangin ang mga miyembrong legal at aktuwal na may kakayahang lumahok sa proceedings sa oras ng final vote.
“The phrase ‘all Members of the Senate’ shall refer to those members who, at the time of the vote, remain legally and factually capable of participating in the proceedings,” sabi ni Escudero.
Posibleng hindi isama sa denominator ang senator-judge na detained, suspended o legally restrained, hinahanap ng mga awtoridad at hindi alam ang kinaroroonan, physically o medically incapacitated, lampas sa coercive processes ng Senado, o nasa kahalintulad na sitwasyon.
Hindi awtomatiko ang exclusion. Kailangang magpasya ang impeachment court batay sa competent at sufficient evidence kung pasok ang isang miyembro sa mga itinakdang kondisyon.
“The remaining members shall then constitute the denominator from which the required two-thirds concurrence shall be computed,” ani Escudero.
Hindi naman binago ang constitutional requirement na two-thirds ang kailangan para sa conviction. Ang binago ay kung ilang senator-judges ang pagbabatayan sa pagkukuwenta nito.
Kapag may fraction ang resulta, ira-round up ito sa susunod na buong numero. Halimbawa, kung 20 ang eligible senator-judges, two-thirds nito ay 13.33 kaya 14 boto ang kailangan.
“Where the computation of two-thirds results in a fraction, the number of votes required for conviction shall be rounded up to the next higher whole number,” sabi ni Escudero.
Bago bumoto ang impeachment court, kumuha ito ng pananaw ng apat na amici curiae noong September 16 at dininig nitong Miyerkules ang oral arguments ng prosecution at defense.
“The Constitution requires two-thirds. The question before this Court is: Two-thirds of how many?” argumento ng prosecution sa pagdinig.
Tutol naman ang defense sa pagbabago at iginiit nitong dapat manatili ang 16-vote requirement.
Kahit hindi sang-ayon sa naging resulta, sinabi ni Escudero na susundin niya ang pasya ng mayorya.
“The presiding officer, after all, is not the court. He is merely the custodian of the process, not the proprietor of its outcome,” aniya.
Nilimitahan din ng impeachment court ang ruling sa kasalukuyang paglilitis kay Duterte.
“This ruling and interpretation of the Court shall operate pro hac vice, or for this occasion only. It shall not constitute a binding precedent in any future impeachment proceedings,” sabi ni Escudero. /Bistado