Mapapa-oohlala na naman ngayong araw ang bulsa ng mga motorista dahil sa panibagong big-time oil price hike ngayong Martes, Setyembre 22, matapos umakyat nang hanggang P8.82 kada litro ang presyo ng diesel.
Batay sa datos ng Department of Energy (DOE), nadagdagan ng P8.82 kada litro ang diesel, P6.47 kada litro ang kerosene at P4.88 kada litro ang gasolina. Ito na ang ikatlong sunod na linggo ng malalaking dagdag-presyo sa produktong petrolyo ngayong Setyembre.
Sa loob lamang ng tatlong linggo, umabot na sa P18.31 kada litro ang pinagsamang itinaas ng diesel. Nasa P16.67 kada litro naman ang dagdag sa kerosene habang P15.25 kada litro ang kabuuang itinaas ng gasolina sa parehong panahon.
Hindi maliit na galaw sa pump price ang hinaharap ng mga motorista ngayong linggo. Ang P8.82 kada litrong dagdag sa diesel ang pinakamalaki sa tatlong produktong petrolyong sakop ng adjustment ngayong araw. Ayon sa DOE, patuloy na nakaaapekto sa presyo ng langis ang tensiyon sa Middle East at problema sa pandaigdigang suplay.
Isa sa tinukoy na dahilan ang pinsala sa East-West Pipeline ng Saudi Arabia, na kilala rin bilang Petroline, kasunod ng drone attack. Ayon kay DOE Oil Industry Management Bureau, aabutin ng tatlo hanggang limang linggo ang assessment at pagkukumpuni sa nasirang pasilidad. Habang limitado ang mahalagang ruta ng suplay, nananatili ang pressure sa presyo sa international market.
Sabi ng DOE, hihilingin nito sa mga petroleum company na hati-hatiin ang malalaking dagdag-presyo sa halip na isang bagsakan. May ilang kumpanya nang nagpatupad ng staggered increase sa diesel ngayong linggo, ayon naman sa hiwalay na ulat sa fuel adjustments.
Dagdag ng DOE, posibleng manatili ang upward pressure sa pump prices hanggang sa katapusan ng taon habang patuloy na naaapektuhan ng tensiyon sa Middle East ang global oil supply.
Kasabay ng sunod-sunod na oil price hike, umusad na rin ang proseso para sa posibleng pagbabawas o suspensyon ng excise tax sa petroleum products.
Noong September 15, pormal na nag-certify ang DOE na lumampas na sa itinakdang $80 kada bariles na threshold ang one-month average ng Dubai crude oil. Mula August 13 hanggang September 11, umabot sa $99.41 kada bariles ang average benchmark price ng crude oil sa Dubai.
Mahalaga ang $80 threshold dahil ito ang itinakda sa Republic Act No. 12316 para masimulan ang proseso ng pag-aaral sa posibleng suspensyon o pagbabawas ng excise tax sa fuel. Ipinadala na ng DOE ang certification sa Development Budget Coordination Committee (DBCC) para sa konsiderasyon nito.
Hindi naman awtomatikong nawawala ang excise tax dahil lamang nalampasan ang naturang presyo. Sa ilalim ng RA 12316, kailangan muna ang rekomendasyon ng DBCC, sa koordinasyon sa kalihim ng Energy, bago suspendihin o bawasan ng Pangulo ang excise tax sa fuel. /Bistado